کتاب رنگ ایتن هادی مهرابی

کتاب رنگ

مبحث رنگ یکی از مباحث بسیار مهم آموزش هنر در تمام مقاطع تحصیلی از کودکستان تا دانشگاه میباشد که به ویژه در آموزش نقاشی همواره مورد توجه استادان هنر قرار داشته است و برای آن برنامه های آموزشی علمی و نظری اساسی و متنوعی در نظر گرفته می شود. متأسفانه، در مدارس و دانشکده های هنری ایران تا سال های دهه پنجاه، برنامه دقیق، مستقل و منسجمی در مورد رنگ وجود نداشت و تنها گاهی برخی از استادان که با مدارس مدرن و مهم هنری در کشورهای غربی ارتباط داشتند، می توانستند به منابع تازه دسترسی داشته باشند.

در سال ۱۳۴۹، هنگامی که نگارنده دوره لیسانس رشته نقاشی را به پایان می رساند، از طریق استاد محترم دانشکده هنرهای زیبا – خانم سیما کوبان – با نسخه انگلیسی کتاب هنر رنگ، اثر ایتن، آشنا شد. این کتاب از مهم ترین آثار آموزشی در باب زیبایی شناسی رنگ است. نگارنده، در آن زمان، از روی علاقه و نیاز تخصصی، با صرف وقت بسیار، کتاب یاد شده را مطالعه کرد و ترجمه بخش هایی از آن را همراه با مقدمه ای درباره اهمیت رنگ در هنر نقاشی – به صورتی ناقص – به چاپ رسانید که به رغم نارسایی های آن، در اندک مدت نایاب شد.

در دسترس نبودن کتابی معتبر در زمینه زیبایی شناسی رنگ،نگارنده را واداشت تا به ترجمه کامل کتاب از متن فرانسه اقدام کند. در این کوشش، کتاب در شکلی نو و زبانی ساده با عنوان کتاب رنگ به چاپ رسید که خوشبختانه با استقبال خوب علاقه مندان روبه رو شد؛ تا جایی که در سال ۱۳۷۵، ششمین چاپ آن نیز منتشر شد و اکنون نسخه های آن نایاب است.

با وجود آن که بیش از سی سال از انتشار نخستین چاپ کتاب به زبان های آلمانی، انگلیسی و فرانسه می گذرد، همچنان از معتبر ترین منابع هنری و رایج ترین کتاب مقدماتی آموزش رنگ به شمار می آید و در مدارس هنری، هنرستان ها و دانشگاه ها مورد استفاده هنرمندان و دانشجویان قرار دارد. هر چند در این سال ها کتاب های مهم دیگری نیز در زمینه رنگ نگاشته شده است، روش ها و برنامه های آموزشی – هنری طرح شده در این کتاب به گونه ای است که هنر آموزان را قادر می سازد به سهولت و با کمترین هزینه، آموزه های آن را در عمل به کار گیرند.

آموزش های کتاب رنگ به سادگی و با استفاده از مواد و مصالح سنتی مانند گواش، آبرنگ، اکولین یا حتی رنگ و روغن قابل اجراست البته با فراهم شدن وسایل جدید برای مشاهده رنگ ها و کسب تجربیات تازه با کمک رایانه ها و چاپگرهای حساس، رسیدن به دریافت های جدید سهل تر شده است که یافته های آن می تواند در مراحل پیشرفته تر تحقیقات و آزمایش های رنگی در اختیار دانشجویان و متخصصان رنگ قرار گیرد.

گفتنی است نگارنده که سال هاست عهده دار آموزش مبانی هنرهای تجسمی در دانشکده های هنری ایران است، همواره بخش مهمی از فعالیت های پژوهشی و آموزشی خود را پیرامون مبحث رنگ قرار داده، ضمن مطالعه و آشنایی با روش های آموزشی اساتید معتبر رنگ شناس معاصر، بر مفید بودن الگوهای آموزشی رنگ ایتن برای دانشجویان رشته های هنری و عموم هنرجویان تأکید دارد.